page_1

Afnameplicht om tolken en vertalers uit het Register beëdigde tolken en vertalers in te zetten (Nederland)

Wettelijke afnameplicht (Wbtv)

Nederland  – In 2009 trad in werking de Wet beëdigde tolken en vertalers (Wbtv, Stb. 2007, 375). Daarmee is een Nederlands Register voor beëdigde tolken en vertalers (Rbtv) in het leven geroepen.

De belangrijkste doelstellingen van de Wet beëdigde tolken en vertalers zijn het waarborgen van kwaliteit en integriteit van tolken en vertalers die worden ingezet in het Nederlandse rechtsbestel.

In het Register beëdigde tolken en vertalers zijn tolken en vertalers ingeschreven die hebben aangetoond in voldoende mate te beschikken over de in de Wbtv opgenomen kwaliteits- en integriteitseisen.

De gerechten en het openbaar ministerie hebben, naast andere justitieafnemers, in het kader van straf- en vreemdelingenrecht, een wettelijke afnameplicht om tolken en vertalers uit het Register beëdigde tolken en vertalers in te zetten, conform artikel 28, eerste lid, Wet beëdigde tolken en vertalers:

Hoofdstuk V. Afnameplicht

Artikel 28(1)

  • De volgende diensten en instanties maken in het kader van het strafrecht en het vreemdelingenrecht uitsluitend gebruik van beëdigde tolken of vertalers:

    • a. de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State;

    • b. de tot de rechterlijke macht behorende gerechten;

    • c. het Openbaar Ministerie;

    • d. de Immigratie- en Naturalisatiedienst;

    • e. de politie;

    • f. de Koninklijke Marechaussee.

      Conform het 3e lid van hetzelfde artikel, “kan gebruik worden gemaakt van een tolk die geen beëdigde tolk is of van een vertaler die geen beëdigde vertaler is indien wegens de vereiste spoed een ingeschrevene in het register niet tijdig beschikbaar is of indien het register voor de desbetreffende bron- of doeltaal dan wel bron- of doeltalen geen ingeschrevene bevat.

      Conform het 4e lid van hetzelfde artikel, “ingeval geen sprake is van spoedeisende inzet van een tolk of vertaler, dient deze voorafgaand aan zijn inzet een recente verklaring omtrent het gedrag dan wel een integriteitsverklaring over te leggen. Indien het vanwege de spoedeisendheid niet mogelijk is voorafgaand aan de inzet een verklaring omtrent het gedrag over te leggen geschiedt dit na de inzet.

Naast de in de Wbtv aangeduide justitiële instanties, als gevolg van de op 1 maart 2015 in werking getreden Regeling uitbreiding afnameplicht Wbtv (Stcrt. 2015, 4089), is de afnameplicht om in straf- en vreemdelingenzaken beëdigde tolken en vertalers in te zetten uitgebreid tot andere justitieafnemers:

Artikel 1

In aanvulling op de in artikel 28, eerste lid, van de Wet beëdigde tolken en vertalers genoemde diensten en instanties, maken de volgende diensten en instanties in het kader van het strafrecht en het vreemdelingenrecht uitsluitend gebruik van beëdigde tolken of vertalers:

  • a. de bijzondere opsporingsdiensten als bedoeld in artikel 2 van de Wet op de bijzondere opsporingsdiensten
    (de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst, de Directie Opsporing van de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Inlichtingen- en Opsporingsdienst van de Inspectie Leefomgeving en Transport en de Inlichtingen– en Opsporingsdienst van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit)

  • b. Vluchtelingenwerk Nederland;

  • c. de Dienst Justitiële Inrichtingen;

  • d. advocaten voor zover werkzaamheden verrichten in het kader van de verlening van gesubsidieerde rechtsbijstand als bedoeld in de Wet op de rechtsbijstand.

Handhaving
De handhaving van de afnameplicht is niet strikt belegd bij één instantie. Uitgangspunt is dat justitiële instanties als gerechten, het Openbaar Ministerie, de IND en de politie gewoon de wet naleven. Daarnaast werd bij inwerkingtreding van de Wbtv aangenomen dat de advocatuur als waakhond zou optreden. Indien de afnameplicht niet werd nageleefd of een afwijking onvoldoende gedocumenteerd zou zijn, zouden advocaten dat in beroepsprocedures inbrengen. Inmiddels is er ook enige jurisprudentie ontwikkeld die het belang van naleving onderstreept. (Bron: Bureau Bwtv)